Ποντιακό Λεξικό
Παρακάτω θα βρείτε Ποντιακό λεξικό ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΩΝ λέξεων, με απόδοση στη Νεοελληνική. Αν γνωρίζετε και άλλες λέξεις, βοηθείστε στη συμπλήρωσή του στέλνοντας το μήνυμά σας. Στο τέλος της σελίδας, κάντε κλικ στο "Add a new comment". Αν η λέξη που μας στείλετε επιβεβαιωθεί θα συμπληρωθεί το λεξικό.
Πλέον αυτού η ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΣΤΕΓΗ ΠΟΝΤΙΩΝ διαθέτει πλήρες λεξικό 3.500 λέξεων (αρχείο htm, μεγέθους 775 kb), για όσους θέλουν να εμβαθύνουν και να διαδώσουν την ποντιακή γλώσσα, πράγμα που είναι καθήκον όλων μας. Ζητήστε το με e-mail στο rg.liam|noitnopigets#rg.liam|noitnopigets ή κατεβάστε το στο τέλος αυτής της σελίδας σε μορφή PDF.
| Αβούτο/Αούτο | Αυτό |
| Αγγόνα | Φίδι |
| Αγδήν | Κονίαμα και Γουδοχέρι |
| Αγελάδ/Xτήνον/Βούδ | Αγελάδα |
| Αγλιανεύκουμαι | Περνάω ευχάριστα |
| Αγνόν | Περίεργο |
| Aγραεύω/'γραεύω | Παθαίνω |
| Αγράμπελον | Άγριο Αμπέλι |
| Αγράνεμον | Άγριος Ανεμος |
| Αγρασεύω | προσπαθώ |
| Aδακά | Εδώ πέρα |
| Αερόπον | Άνεμος |
| Αέτς | Έτσι |
| Αζπάρια | Αυλόπορτες ή εξώπορτες παράθηρου |
| Αητέντς | Αετός |
| Άθια | Άνθη |
| Αίκος | Τέτοιος |
| Α'ι'τέστε | Προχώρα |
| Ακεκά | Εκεί πέρα |
| Άκλερο | Που δεν εχει οικογενοια, ο μονος |
| Άλας | Αλάτι |
| Αλικόν | Με αλάτι |
| Άμον | Σαν |
| Άναβα | Εκτός |
| Άναλον | Ανάλατο |
| Aναχάπαρα | Ξαφνικά |
| Αναμένω | Περιμένω |
| Aνέντροπος | Αυτός που δεν ντρέπεται |
| Αντρίζ' | Γυναίκα Παντρεύεται |
| Αξινάρ | Τσικούρι |
| Απάν | Επάνω |
| Απαρδάλια | Μονοχρωμία |
| Απές | Μέσα |
| Απονεγκάσκουμαι ή αναπάουμαι | Ξεκουράζομαι |
| Αποχασμούμαι | Χασμουριέμαι |
| Aπουρπουνού | Πρωΐ |
| Αραεύω | Γιρεύω |
| Άρκος | Αρκούδα |
| Aρλανεύκουμai | Στεναχωριέμαι (ή παραπονιέμαι) |
| Αρλίν | Στεναχωρεμένο αλλα και Παραπονιάρικο |
| Αρωθυμία | Αποθυμία |
| Α σήν | Απο |
| Ασηράχαντος | Σκαντζόχοιρος |
| Ασλαεύω | Εμβολιάζω (φυτά) |
| Aτεβήρευτον | Αυτό που στέκει όρθιο |
| Aτλαεύω | Kανω μεγάλω βήμα,υπερπηδώ |
| Ατό | Αυτό |
| Ατσάπαν(Άτσαπα) | 'Αραγε |
| Ατώρα | Τώρα |
| Αφκά | Κάτω |
| Άφτει (Ν'άφτει) | Να ανάψει |
| Αφώτιστο | Αβάπτιστο |
| Αχάντ | Αγκάθι |
| Αχούλ' | Το μυαλό |
| Aχπαραγμένο | Τρομαγμένο |
| Άψιμον | Πήρε φωτιά |
| Βάλον/Βάλεν | Βάλε |
| Βαρεσιγμένο | Οκνηρό |
| Βούραν | Xούφτα |
| βουρκιάντ | ξύλο που χτυπούσανε τα βόδια |
| Βρούλα | Φωτιά |
| Γαιδούρ/Γαιδίρ | Γαίδαρος |
| Γαίς | Λουρίδα |
| Γαρή | Σύζηγος |
| Γενεάν | Γενεά |
| Γεράν | Πληγή |
| Γιαβάς, Γιαβάσια (Toυρκικό) | Σιγά Σιγά |
| Γιεργάν | Πάπλωμα |
| Γιοσμάς | Λεβέντης, όμορφος |
| Γλουπίζω | Ξεφλουδίζω |
| Γομάτο | Γεμάτο |
| Γομώνω | Γεμίζω |
| Γούλα | Λαιμός |
| Γονουσεύω | Μιλάω |
| Γουρπάν(ι) | Θυσία |
| Γουρτάρεμαν | Σωτηρία |
| Γουρταρεύω | Σώζω |
| Γουζεμέντζα/Κουζεμέντζα | Θυμωμένη |
| Γρέα | Γριά |
| Γυναικίζ' | Ο άντρας παντρεύεται |
| Δάκω | Δαγκώνω |
| Δέβα | Πίγαινε |
| Δέβολον | Διάβολος |
| Δεξάμενος | Νονός |
| Δουλία | Δουλειά |
| Εβώρα | Ίσκιος |
| Έγκα | Έφερα |
| Eγομώθαν | Γέμισαν |
| Εγρoίξα | Κατάλαβα |
| Εκλείδωσα | Κλείδωσα |
| Εκούξεν | Φώναξε |
| Έκσα | Άκουσα |
| Έκσες | Άκουσες |
| Eλάτο | Χριστουγεννιάτικο Δέντρο |
| Ελέα | Ελιά |
| Eλέπω | Βλέπω |
| Eμέτσα | Μέθυσα |
| εμοβόρα | δεν είναι φυλική |
| εμπαλίζ | να κλείσεις ένα ξεσκησμα ρούχου |
| Ενέσπαλα | Ξέχασα |
| Εντόκα | Χτύπησα |
| Εέντονε | Έγινε |
| Έξαψα | Άναψα |
| Εξέβα | Βγήκα |
| Επέζεψα | Βαρέθηκα/Συγχάθηκα |
| Εποίκα | Έκανα |
| Ερούξεν | Έπεσε |
| Εσασίρεψα | Μπερδεύτηκα |
| Έσειρα | Πέταξα |
| Εσκούται / Σηκούται | Σηκώνεται |
| Eτιγνάεψα | Kατάλαβα |
| Eτσαραφήγα | Γραντζουνίστηκα |
| Εφέκα | Άφησα |
| Εφτάγω | Κάνο |
| Eφτουλάξα | Παθαίνω ασφυξία ή Σταναχωρέθηκαι |
| Εχαρέθα | Πήρα χάρη |
| Ζαέρ | Μάλλον μπορεί |
| Ζαντός | Τρελλός |
| Ζαντή/Ζαντέσα | Τρελλή |
| Ζαρωτά | Στραβά |
| Ζατί | Όπως χρησιμοποιείται το ιστέ κάτι σαν το "μωρέ" |
| Ζενγκιλούκ | Πλούτος |
| Ζονάρ | Ζώνη |
| Ζουβάλ | Ενα είδος καλαμπόκι |
| Hβρίζω | καθάρισμα σιταριού ή σουσάμι |
| Ήμσον | Μισό |
| Θελκούρας | Άταχτα Κορίτσια |
| Θiγατέρα | Κόρι |
| Θρημούλια ή θρυμουλόπα | Ψήχουλα |
| Ιθάκ | Στήθος της Αγελάδας |
| Ιλιαεύω | Χαιδεύω |
| Ιμς | Μισό |
| Ινιάτ ή ινάτ | Πείσμα |
| Καλατσεύω | Μηλάω |
| Καλομάνα | Γιαγιά |
| Κανείται | Φτάνει |
| καράκωσε | κλείδωσε |
| Κάτα | Γάτα |
| Kέλεου | μεγάλος ποντικός |
| Κεπίν | Κύπος |
| Καρά | Μαύρο |
| Καρδόπον | Καρδιά |
| Καρτόφα | Πατάτα |
| Καταμάγια | Το ξύλο με το βρεγμένο πανί |
| Κεβιαζιάς | Πολυλογάς |
| Κιαβιαζού | μία που μιλάει πολύ |
| Κιφάλ | Κεφάλι |
| Κλώσκουμαι | Γυρνάω |
| Κονεύω | Μπαίνω |
| Κορτσόπον | Κορίτσι |
| Κοσσάρα | Κότα |
| κοτός | καλαμπόκι |
| κουνίεται | κουνιέται |
| Κούπα | Mπρούμυτα |
| κουτούνα/κοτσάνι (κεσμίκ in Turkish) | koutouna |
| Κουτσή | Κορίτσι |
| Κρομίδ | Κρεμίδι |
| κχύνω | Ρίχνω |
| Λαϊσκουμαι | Κουνιέμαι |
| Λαΐστέρα | Κούνια/Κουνίστρα |
| Λάσκουμαι | Τριγυρνάω |
| Λαχόρ | Λουρίδα |
| Λελέυω | Λατρεύω |
| Λειβαδοτόπα | Λειβάδια |
| Λεφτοκάρ | Φουντούκι |
| Λίβ(ι)α | Σύννεφα |
| Λιθάρ | Πέτρα |
| Λινέα | Σύρμα που κρεμούσαν τα ρούχα |
| Λυκοκαλομάνα | Πρόγιαγιά |
| Λώματα | Ρούχα |
| Μαερεύω | Mαγειρεύω |
| Μαντζίρα/Ξύγαλα | Γιαούρτι |
| Μάραντα | Λουλούδια |
| Mανουσάκ | Κυκλόμηνα |
| Μεντζόν | Κάποιον Φωνάζω |
| Μιντίκ | Μικρό/Ζωηρό |
| Μοθοπώρ | Φθινόπωρο |
| Μονάζω | Φιλοξενώ |
| μουτούλ | καρφί μπρωστά στο βουρκιάντ που τσιμπούσε |
| Ναζλής | Ναζιάρης |
| Ναινά | Καθρέφτης |
| Νακενάρ | Mανιτάρι (Σάντα) |
| Nαλίν | Tσοκαρο |
| Ναμούς | Συνείδηση |
| Nάρ | Ρόδι |
| Νεβίζω | Σβήνω |
| Νέγκασμα / Νεγκασίαν | Κούραση |
| Νέισα | Νέα |
| Νεμπέφτει | Πέφτει |
| Νέπε | Άνδρα (η γυναίκα τον Άνδρα) |
| Νεραξία/Νερεσία | Σίχαμα |
| Νέψα | Γυναίκα (α άνδρας την γυναίκα) |
| Νέτση (απο το νε κουτσή) | Κορίτσι |
| Νιάτ | Ο τρόπος συμπεριφοράς (ενός ανθρώπου) |
| Nιάτ | Σκοπός/θέληση/γνωμη |
| Νίφκουμαι / Νίβομαι | πλένω το πρόσοπό μου |
| Νισαλού | Αρραβωνιαστικιά |
| Νισάν | Σημάδι |
| Νοσσάκα | Πουλάδα |
| Νούνιγμαν | Σκέψη |
| Νουνίζω | Σκέφτομαι |
| Νούντζον | Σκέψου |
| Ντο | Τι |
| Νύφε | Νύφη |
| Νυφέπαρμαν | Γαμπρός & Κουμπάρος πηγαίνουν νύφη στην εκκλησία |
| Nυχτοπούλ | Nυχτοπούλι |
| Ξάι | Καθόλου |
| Ξαν | Ξανά |
| Ξύνω | Ρίχνω |
| Ογραεύω | Παθαίνω |
| Oκνέας | τεμπέλης |
| Ομάττια | Μάτια |
| Oμούτ | Eλπίδα |
| Oμνίσκουμε/Ορκίσκουμε | Ορκίζομαι |
| Ονίδισμαν | Kοροϊδία |
| Οξαεύω | Χαιδεύω |
| Οξοπίς | Πίσω |
| Οπις | Πίσω |
| Οράζω/Οριάζω | Προσέχω/Παρακολουθώ |
| Όραμαν | Όνειρο |
| Oρμάνε | τα δάση |
| Ορμίν | Ποταμάκι |
| Ορτάρι | Kάλτσα |
| Οφίδ | Φίδι |
| Οφύγον | Φύγε |
| Oψε | Εχθές |
| Παλαλέσα | τρελλή |
| Παλαλός | Παλαβός |
| Παράδας | Λεφτά |
| Παρχάρ | Οροπέδιο |
| Παρχαρομανα | Γυναίκα που πρόσεχε το παρχάρ |
| πατήτσια | φασολάκια |
| Πατσί | Αδερφή |
| Περισιάν | Ακατάστατος / Aτημέλητος |
| Περισάντς | Tαλαιπωρημένος, τυρρανισμένος |
| Πεσλεεύω | Θρέφω |
| Πεχλιβάν | Παλικαράς |
| Πεγάδ | Πηγάδη |
| Πεγαδομάτε | Μάτι του Πηγαδιού |
| Πίλικο | Φάκελο |
| Πιλπίλ | Tο "μπλαμπλα" |
| Πιπίλ | Σπόρο |
| Πoίσον | Κάνε |
| Ποδάρ | Πόδη |
| Πολεμώ | Προσπαθώ |
| Πουργού | Μικρί σήδερο για τρυπάνι |
| Πουτσή | Κορίτσι |
| Πυρίφτε | Ξύλο που έριχναν το ψώμι |
| Ραγκάν | Κορυφή του Βουνού |
| Ρακάν | Μικρό Ύψωμα |
| Ραχία | Βουνά |
| Ράσα | Ωμος |
| Ραχνά | Αράχνι |
| Ρεβόλ | Είδος πιστολιού |
| Ρίζα μ' | Ρίζα μου (χαϊδευτικό, χρήση όπως το πουλί μ') |
| Ρωθωνίζω | Ροχαλίζω |
| Ρούζω | Πέφτω |
| Σα | Στα |
| Σαλαχανού | Μία που τριγυρνάει πολύ |
| Σαμαρτσούκ(Σαμαρτσούχ) | Ένα είδος δέντρο |
| Σαρί | Ξανθό |
| Σαφλάς | Σάλια |
| Σαφλέας | Σαλιάρης |
| Σαχτάρ | Στάχτι |
| Σεβάσκομαι | Σέβομαι |
| Σεβντά (Τουρκικό) | Αγάπη |
| Σείρω | Να Πετάξω |
| Σεκέρ | Ζάχαρη |
| Σερεύω | Μαζεύω |
| Σερίν (Τουρκικό) | Ίσχιο |
| Σέφτελος | Χαζός |
| Σιασιουρεμένος | Μπερδεμένος |
| Σιάπκα/Σιάφκα | Καπέλλο |
| Σιλευτέρ | Σφουγγαρόπανο και για άνθρωπο απαξιωτικό) |
| Σιλεύω | Σφουγγαρίζω |
| Σιρ | Πετάω |
| Σκαμνίν | Σκαμνή |
| Σκολέκ | Σκουλίκι |
| Σκωτούσαι | Σκοτώνεσαι |
| Σκούμαι | Σηκώνομαι |
| Σκυλάζω | Βρωμάω |
| Σορός | Δάση |
| Σούκ | Σήκω |
| Σουμάδεμαν | Αρραβώνας |
| Σουμπούλα | η κουνιστή και όμορφη |
| Σουρούκ/Σουρούχ | Μακρύ ίσιο ξύλο για διάφορες χρήσεις |
| Σοχάγα/Σοκκάκι | Μικρό δρομάκι |
| Σπαλίζω | Κλείνω |
| Σπαριέλ | Σουτιέν |
| Σπογγίζω | Σκουπίζω |
| Στα/Αστά ή Εστά | Σταμάτα/Περίμενε |
| Στούδ | Κόκκαλο |
| Στράτα | Δρόμος ή Πεζοδρόμιο |
| Ταγιανίζω | Aντέχω |
| Ταπιάτ | Χαρακτήρα |
| Ταρά(γ)ουμαι | Aνακατεύομαι |
| Ταράζω | Ανακατεύω |
| Tαραήλτς ή ταραήλες | Το ουράνιο τόξο |
| Tαραπουτζίζ | Χοροπηδάω |
| Τελένω | Τελειώνω |
| Τεμέτερον | Δικό Μας |
| Τ'εμόν | Δικό Μου |
| Τ'εσόν | Δικό Σου |
| Τέρεν | Κοίτα |
| Τεστόπον | Στάμνα |
| Τιδέν | Τίποτα |
| Τιζεύω | Bάζω στη σειρά |
| Τοσπαγάνος | Χελώνα |
| Τρανίνω | Mεγαλώνω |
| Τσαίζω | Φωνάζω |
| Τσαμουρένεν τεστόπον | Xωμάτινη στάμνα |
| Τσαρτιλίζ | Σπινθηρίζει |
| τσαφίζω/τσαφίουμαι ή κνέσκουμαι | ξίνομαι |
| Τσερίζω | Σκίζω |
| Τσιλίδ | Κάρβουνο |
| Τσιλντεύω | Ουρώ |
| Tσαμούρια | Λάσπες |
| Τσιλίδια | Κάρβουνα |
| τσιμίσκος | ηλίανθος |
| Τσιτσάκ ή Τσιτσέκ (Τουρκικό) | Λουλούδι |
| Τσουμίζω | Sτραγγίζω |
| Τσουμούρ | ψύχουλα απο ψωμί μαζί με λάδι τιγανητό |
| Τσούνα | Σκύλα |
| Ύειας | Υγεία |
| Υλάζω | Γαβγίζω (λέω κάτι δυνατά) |
| Φαντάλα | μια που μιλούσε πολύ |
| Φάζω | Ταϊζω |
| Φο(γ)ούμαι | Φοβάμαι |
| Φουρκίζω | Πνίγω |
| φουρνίν | φούρνος |
| Φουρνός | Βάτραχος |
| Φουτίν | Κρυφό κλάσιμο |
| Φρανταλα | Όμορφη γυναίκα |
| Φτουλίζω | Ξεπουπουλιάζω, μαδάω |
| Φωταχτερέας | Φωτισμένoς (λάμπει) |
| Φωταχτερού | Φωτισμένη (λάμπει) |
| Xαθ | Χάσου |
| Xαιρετίας | Χαιρετισμούς |
| Χαμούφτας | Φράουλα |
| Χαντιλιάγουμαι | Γαργαλιέμαι |
| Χαντόσχερο | Σκαντζόχηρος |
| Χασεύω/ζεματώ | Καίω |
| Χάταλα | Παιδιά |
| Χαψία | Ψάρια |
| Χείλε | Xείλια |
| Χείλε | Χίλια |
| Χερ' | Χέρι |
| Χερόπον | Χέρι |
| Χουζάρ | Πριόνι |
| Χουλέν | Ζεστό |
| Χουλιάρ | Κουτάλι |
| Χτήνον | Αγελάδα |
| Ψαλαφώ | Ζητώ |
| Ψη | Ψυχή |
| Ψη μ' | Ψυχή μου |
| Ωβάζω | Κάνω αυγά |
| Ωβοτάραχον | Ταραμάς,χαβιάρι |
| Ωβόν | Αυγό |
| Ωνώ | Τεμπελιάζω |
| Ωμεσα | Ωμή |
| Ωμίν | Ώμος |
| Ωράζω (Ωριάζω) | Προσέχω ένα μέρος |
| Ωρίαγμαν | Φροντίδα,Επιτήρηση |
| Ωτιν | Αυτί |
| Ωφ | Επιφώνημα πόνου/στεναχώριας |
| Ωφλαεύω | Αναφωνώ την λέξη 'Ωφ' |
ΠΑΣΑΡΕΜΕΝΟΣ - ΙΚΑΝΟΣ/ ΠΙΑΝΟΥΝ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΟΥ, ΑΠΑΣΑΡΕΥΤΟΣ- ΔΕΝ ΠΙΑΝΟΥΝ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΟΥ
βρωμιάρα
πίστενα=βρωμιάρα
στυποκάτσα="ξινή"
Η λεξη αυτη προερχεται απο τα στυπα κατα κοσμον τουρσι,δηλαδη ξινο και κατσια,δηλαδη μουτρα.Αρα τελικα τα κατσια της αμον στυπα.
ΧΑΛΤΣΙΑΔΑΣ=ΠΛΕΥΡΑ Π.Χ.ΕΝΤΟΚΑ ΤΑ ΧΑΛΤΣΙΑΔΑΣΙΜ=ΧΤΥΠΗΣΑ ΤΑ ΠΛΕΥΡΑ ΜΟΥ.
αετς
Τσαϊβαχούρντασιν:Πολύτιμος λίθος
ΤΙ ΝΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΑΡΑΓΕ: ΑΚΑ ΣΟ ΣΠΑΡΕΛΟΠΟ ΣΟ
ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΙΚΑ
Το σπαλέρ(όπον), είναι μέρος της γυναικείας ποντιακής φορεσιάς, είναι ένδυμα με φόδρα που καλύπτει μόνο το στήθος, από το λαιμό μέχρι τη μέση.
Γνωστό τραγούδι, που ερμηνεύει ο Ανέστης Μωυσής: το "παρχαρ αέρα εφύσεσεν ση Τσίμερα μερέα και περεν το σπαλεροπο'ς απο παν΄σι λινέα", δηλ. (φύσηξε αέρας στο παρχαρι στα μέρη της Τσίμερας και πήρε το σπαλερ σου από το σύρμα που κρεμάνε τα ρούχα=λινέα)
ASLAN = LEONTARH
MOMOGEROS = KALIKANTZAROS
Φελίν ψωμίν = Φέτα ψωμιού
πόγο σην χαλέ(ν) ή πόγο σον αναγκέον ή ο αναγκέος = ο καμπινές
καντζίν ή καντζία =
στουράκ = γκλίτσα
Φα (τσίμιν τσίμιν) την ελέαν = Φάε (λίγο λίγο) την ελιά
βόκο ή Ο βόκον = βλάκα , χαζέ κατα μία έννοια
Τοουσιέεβο = μαλλώνο
ο βέτρον ή το βέτρο = ο γκουβάς (η γιαγια μου αναφερώταν στον πλαστικό)
τσουκάλ(ι) = τσουκάλι , ονομάζεται και το μαγειρικό σκεύος αλλά και το καθίκη (το μικρό μεταλικό τσίγγινο σκεύος που κάναμε την ανάγκη μας μέχρι πριν λίγα χρόνια και ήταν πάντα κάτω απ το κρεβάτι στην διάρκεια τις νύχτας
σπόγκσον το στολ = σκούπισε το τραπέζι
η μαστραπά = η κούπα, το ποτήρη του νερού
πόσα πιρτέν = πόσα κομμάτια ή τεμάχια
ο τορομάνον =
λετσέκ = το μαύρο τσεμπέρι που φορούν οι χήρες στο κεφάλι κλπ
σουμά = σιμά ή κοντά
βαλτε στο σάιτ και τους μήνες
τσιγέρι μ΄= σπλάχνο μ΄,έκφραση αγάπης
τσιγέρια ή τσικάρε (ιδιομα)= εντόσθια
μέρ πας = που πας
μαντζάνα = μελιντζάνα
άψων, άψιμον = άναψε, άναμα
κοκούμ = είδος τσίγγινου τσαγερού,σχεδόν μόνιμα στην σόμπα
τολάπ = ντουλάπη
επρέστα = πρίστηκα
γαλέντζε ή γαλέντζια = ξύλινα τσόκαρα
ορτάρε ή ορτάρια = κάλτσες πλεχτές χοντρές κάτι σαν σοσόνια
σιαρβάλι = η βράκα, είδος ενδύματος
μασιέρ = μαχαίρι
δόμα = δώσε μου
έπαρ = πάρε
ενγγάλια = αγγαλιά
πλουμία =
πλουμιστά =
χαρσλούκ = χαρτζιλίκη
γηρευόν = ζητιάνος
εμέτσα = μεθησα
τρανόν κοβόρ = μεγάλο κοβόρι ή κουράδα
λάκτα (οχι παυλίδης) = κλωτσιά
σύρων = τράβα
αούτος αούτο = αυτό
μιλέτ(η) = έθνος ή γένος κατα μία έννοια
λαλόπομ (ν) = λαλιά, φωνή
κουήζω = φωνάζω
μη βαρκίζ(ω) = μη φωνάζης(ω) έντονα
εαν για διευκρινίσεις 6974430451
ευχαριστούμε πολύ για τη συνεισφορά σας
Συγχαρητήρια για το πλούσιο site.
Με την ευκαιρία προσπάθησα να κατεβάσω το ποντιακό λεξικό σε .pdf αλλά πήρα
αρνητική απάντηση (διεύθυνση ανύπαρκτη).
Παρακαλώ, αν έχετε εναλλακτική λύση να μου τη γνωστοποιήσετε.
Λάτρης των ποντιακών τραγουδιών:Φ Μπαρούτας-Πάτρα.
δοκιμάστε στη νέα διεύθυνση http://myfreefilehosting.com/f/9beeed42be_0.76MB
μπεκιάρς=εργένης,χωρίς γυναίκα
Ταβρανεύκουμεν, αγληγορώ- βιάζομαι
Σκουντουλίζω- μοσχοβολώ
Ταλαshεύω-το λένε για τα σκυλιά, όταν αρπάζονται
Chαχchανίετεν, φαρshαλιάβ-φωνάζει αλλά υστρικά
Κονοπίετεν-όταν κάποιος σέρνεται κάτω
Ισιαύω-υπολογίζω κάποιον, υπολογίζω γνώμη, συμβουλή κλπ (όχι μετρώ)
Πυρίφτω-είναι η διαδικασία που βάζουμε τα ψωμιά στο φούρνο για να τα ψήσουμε.
Βρουλεύκουμεν-όταν έχω κάποιον πολύ κοντά στην καρδιά μου, όταν έχω σε κάποιον αδυναμία.
Τουντουνίζω (τρομάζω)-τρέμω(όχι από φόβο)
Αποchοχαλήγουμεν-όταν ανοίγω πλύ τα πόδια μου
chογαπιάζω-αντιμιλάω
Πακλιαύω, τιαμιζλιαύω-καθαρίζω
Σπογγίζω-σκουπίζω
Τσαραμπουλίζ-αστράφτει
Παρλιαύ-γυαλίζει
Τιαρτιάνγκιαλια-σαύρα
Πεchούκ-κατσαρίδα
Μουτακά-μαξιλάρι σε σχήμα καραμέλας που βάζουνε συνήθως στον καναπέ
Chαναβάρ-θυρίο
Κουμούλ-στοίβα, σωρός
Τιαγιά-στοίβα χόρτων
chολ (τσολ)-χωράφι, λιβάδι
Πεshταμπάλ-ποδιά νοικοκυράς
Μιντέρ-το λεπτό στρώμα
Ορμίν-χαράδρα
chαγ, ochάγ-φωτιά
Καρακώνω-κλείνω την πόρτα με κλειδί
Κιαλπιατή-πένσα
Γρινdjίλια-ούλα
chιανγκιά-πηγούνι
Περβόλ-τοίχος
Πεγιαπούρ-ρεζίλι
Εμπροστία-βάση για κατσαρόλα που τοποθετείται πάνω στην εστία του φούρνο ή του τζακιού
Γούμ-άμμος
Σιακλιάμ, νεριασιά-άχρηστος άνθρωπος, αντιπαθητικός, που φέρεται άσχημα
Κλόθω, υροκλόθω-γυρίζω
Τιάνιακια-τενεκές
Ταρέζ-ράφι
Κομπώνω-λέω ψέματα
Σανdjία-ωδίνες
Πιαλτιάκ-φαφούτης, αυτός που ψευδίζει
Κιαφτιάρ-αυτουνού που του λείπουνε κάποια δόντια
Υλεύω-διστάζω
Ταβίζω-μαλώνω
Φουμίζω-κρατάω μούτρα
Λάσκουμεν-κάνω βόλτες
chαλχαμάν-αριάνι
Τυροκλωστήν-τυρί λιωμένο στο τυγάνι με βούτυρο
chουchούκ-τυρόγαλο, το υγρό που βγαίνει κατά την πήξη του τυριού
Αλυμίδ-σαλαμούρα
Σιτλίν-ριζόγαλο
Τυριανίζω-στεναχωρώ
chανίζω-σκορπώ
chιβίζω-τιτιβίζω
shυρίζω-σφυρίζω
Χαρτσεύω-ξοδεύω
Υλίζω-διυλίζω, περνώ από σουρωτήρι
Κάπα-φόρεμα
Φυστάν-φουστάνι
Μαρχαμά-μαντίλι (για να σκουπιζόμαστε)
Ποδαρόνα-τουαλέτα
Πιαρτιά-κουρτίνα
shκυλάζω-βρομάω
Μιασιάλ-παραμύθι
Γολτούγ-μασχάλη
Φορθάκα-βάτραχος
Γαβουρεύω-τηγανίζω
Ταράζω-ανακατεύω
Γαπάγ-καπάκι
Σαχτάρ-στάχτη
Καντάζ-φαράσι
Φορκάλ-σκούπα
Γαντιρεύω-εξηγώ "Αν κι γανεύ'σεν, γαντίρεψον'ατον άλλο λοΐς" ή όταν κοροϊδεύω κάποιον με ψέματα "Εγαντίρεψεν'ατον (εκόμπωσεν'ατον) και έφυεν"
Τιαβιακιαλίν-ελαφρόμυαλο
Όρομαν-όνειρο
Ουντάμαν-μαζί
Σιρίν-πλήθος
Τ'αλλντηνημέραν-μεθαύριο
Αγνόν-παράξενο
Πελιάν-μπελάς
Χζαρ-πριόνι
chιπλάγ, τσάτσαλον -γυμνό
Γούλα-λαιμός
Κερεντί-δρεπάνι
Κοχίζω-βήχω
Ζιανdjίρια-αλυσίδες
Γουρταρεύω-σώζω
Γουτουρεύω-κάνω χαζά (το λένε για τα μωρά, όταν κάνουν φασαρία) ή (θα το εξηγήσω μεταφορικά) τα παίρνω στο κρανίο
Πορτλάγος-αυτός που έχει πεταχτά μάτια
Τυπίν-χιονοθύελλα
Κούshνερόν-μούσκεμμα
Αχπαράζω-τρομάζω
Κουρτώ-καταπίνω
Φουρκίγουμεν-πνίγομαι
ευχαριστουμε πολύ για τη βοήθεια. Συγχαρητήρια.
ΕΚΕΒΕΤΣΕΛΕΕΨΕΝ(ΕΙΠΕ ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΑ)
ΣΚΕΠΙΔΙ(ΤΟ ΜΕΛΙΣΣΙ)
μαγαρά:Σπήλαιο
έμποδος:έγκυος
κούντουρον:φεβρουάριος
Ναϊνάν:καθρέπτης
ορέσον:μην τυχόν
γουσλαραγα ντο εν?
pos legete to karoto sta pontiaka?